ابطال گواهینامه اختراع

ابطال گواهینامه اختراع. پس از ثبت اختراع، این پرسش پیش می آید که آیا گواهینامه ثبت اختراع قابل ابطال هست یا نه؟ و اگر این اتفاق رخ می دهد شیوه ی آن چیست و تبعات و نتایج آن کدام است؟

در آغاز باید اذعان داشت که بله. گواهینامه ی اختراع نیز مانند گواهینامه های طرح صنعتی و علامت تجاری قابل ابطال است. اما باید توجه داشت که ابطال اختراع امری است خلاف اصل و بنا بر این انجام آن کاری است دشوار.

در فرآیند ثبت اختراع، پس از تایید اختراع و پیش از صدور گواهینامه، تقاضای ثبت اختراع یک نوبت در روزنامه رسمی آگهی می شود. تا چنان چه هر شخص نسبت به ثبت آن اعتراض یا ادعایی دارد ظرف مدت 30 روز اعتراض خود را به صورت رسمی اعلام تا نسبت به آن در کمسیونی که به همین منظور تشکیل گردیده رسیدگی گردد. به همین دلیل اگر 30 روز مذکور گذشته و فرآیند ثبت اختراع منتج به صدور گواهینامه گردد، ابطال آن دشوار و تنها از طریق دادگاه امکان پذیر است.

در صورت وجود چه شرایطی گواهینامه اختراع قابل ابطال است؟

ماده 18 « قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری » تصریح می دارد:

• هر ذی نفع می تواند ابطال گواهینامه اختراعی را از دادگاه درخواست نماید. در صورتی که ثابت کند یکی از شرایط مندرج در مواد1، 2، 4 و صدر ماده 6 و بند ج آن رعایت نشده است یا این که مالک اختراع، مخترع یا قائم مقام قانونی او نیست، حکم ابطال گواهینامه اختراع صادر می شود.

نکته: قانون گذار بر « ذینفع » بودن درخواست کننده تاکید کرده. بنابر این حتماً باید کسی درخواست ابطال را به دادگاه ارائه کند که در ثبت یا ابطال آن اختراع نفع یا ضرری داشته باشد.

موادی که در این ماده 18 به آن ها اشاره شده و عدم رعایت آن ها از موجبات ابطال گواهینامه اختراع است عبارت اند از:

ماده ۱ – اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد است که برای اولین بار فرآیند یا فرآورده‌ای خاص را ارائه می‌کند و مشکلی را دریک حرفه، فن، فناوری، صنعت و مانند آنها حل می‌نماید.

ماده ۲ – اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد. ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشتهباشد. و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد. و از نظر صنعتی، اختراعی کاربردی محسوب می‌شود که در رشته‌ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد. مراد از صنعت، معنای گسترده آن است و شامل مواردی نظیر صنایع‌دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات نیز می‌شود.

ماده ۴ – موارد زیر از حیطه حمایت از اختراع خارج است:

الف – کشفیات، نظریه‌های علمی، روش‌های ریاضی و آثار هنری.

ب – طرح‌ها و قواعد یا روشهای انجام کار تجاری و سایر فعالیتهای ذهنی و اجتماعی.

ج – روش‌های تشخیص و معالجه بیماریهای انسان یا حیوان.

این بند شامل فرآورده‌های منطبق با تعریف اختراع و مورد استفاده در روشهای مزبور نمی‌شود.

د – منابع ژنتیک و اجزاء ژنتیک تشکیل دهنده آنها و همچنین فرآیندهای بیولوژیک تولید آنها.

هـ – آنچه قبلاً در فنون و صنایع پیش‌بینی شده باشد.

فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه‌ای از جهان از طریق انتشار کتبی یا شفاهی یا ازطریق استفاده عملی و یا هرطریق دیگر، قبل از تقاضا و یا درموارد حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع، افشاء شده باشد.

درصورتی که افشاء اختراع ظرف مدت شش ماه قبل از تاریخ تقاضا یا درموارد مقتضی قبل از تاریخ حق تقدم اختراع صورت گرفته باشد، مانع ثبت نخواهد بود.

و – اختراعاتی که بهره‌برداری از آنها خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق حسنه باشد.

ماده ۶ – اظهارنامه ثبت اختراع که به اداره مالکیت صنعتی داده می‌شود، باید موضوعی را که حمایت از آن درخواست می‌شود، تعیین کرده و به فارسی تنظیم شود، دارای تاریخ و امضاء بوده و خواسته، توصیف ادعا، خلاصه‌ای از توصیف اختراع و درصورت لزوم نقشه‌های مربوطه را دربر داشته باشد. هزینه‌های ثبت اظهارنامه از درخواست کننده ثبت دریافت می‌شود.